Grondwaterkwaliteit op derogatiebedrijven verbeterde in 2024

De kwaliteit van het grondwater onder Nederlandse landbouwbedrijven met een derogatievergunning is in 2024 verder verbeterd. Dat blijkt uit het rapport Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie 2024.

Uit het rapport blijkt dat de grondwaterkwaliteit onder derogatiebedrijven in 2024 is verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren. Hoewel op bedrijfsniveau nog steeds overschrijdingen van de nitraatnorm van 50 milligram per liter voorkomen, is het aantal bedrijven met zulke overschrijdingen afgenomen ten opzichte van 2023.

In 2025 lag de gemiddelde nitraatconcentratie in de bovenste meter van het grondwater op derogatiebedrijven in alle regio’s ruim onder de Europese norm van 50 milligram per liter. Ook de gemiddelde stikstofconcentratie in het slootwater vóór de winter daalde in 2025 ten opzichte van een jaar eerder.

Natte weersomstandigheden

Volgens de onderzoekers is de verbetering niet alleen toe te schrijven aan ontwikkelingen in de landbouwpraktijk. Ook de natte weersomstandigheden in 2023 en 2024 hebben een belangrijke rol gespeeld. De vele neerslag zorgde voor een natuurlijke verdunning van nitraat in het grondwater en stimuleerde de afbraak van nitraat in de bodem.

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten uitsluitend betrekking hebben op bedrijven die in 2024 waren aangemeld voor derogatie. Andere typen landbouwbedrijven zijn niet in het onderzoek meegenomen. De grondwaterkwaliteit onder derogatiebedrijven is doorgaans gunstiger dan onder andere landbouwbedrijven, mede doordat deze bedrijven een relatief groot aandeel grasland hebben.

Het onderzoek is uitgevoerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en Wageningen Social en Economic Research.