Europese landbouwministers bereiken akkoord over GLB na 2027
De Europese landbouwministers hebben een akkoord bereikt over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor 2028-2034. Het voorstel zet in op meer steun voor jonge boeren, verduurzaming en minder regeldruk. Over het landbouwbudget is nog geen besluit genomen.
De positie van de Europese Raad ligt nu vast voor de verdere onderhandelingen met de Europese Commissie en het Europees Parlement. Het parlement werkt nog aan zijn standpunt. Daarna volgen onderhandelingen tussen de drie Europese instellingen.
Eén nationaal en regionaal partnerschapsplan per lidstaat
De Europese Raad wil de huidige twee GLB-pijlers samenvoegen tot één nationaal en regionaal partnerschapsplan per lidstaat. De specifieke landbouwinstrumenten blijven behouden. In het akkoord moeten lidstaten daarnaast vastleggen welke landbouwers in aanmerking komen voor steun. Daarbij is ruimte voor nationale omstandigheden en komt er extra aandacht voor jonge en kleine boeren. Ook wordt steun voor jonge landbouwers verplicht. Lidstaten moeten onder meer hogere hectaresteun en vestigingssteun beschikbaar stellen. Daarnaast moeten ze een strategie opstellen om de opvolging in de landbouw te bevorderen.
Verder bevat het akkoord mogelijkheden om landbouwers te ondersteunen bij onder meer verduurzaming, biodiversiteit, waterbescherming en klimaatgerichte investeringen. Ook kunnen lidstaten boeren helpen met verzekeringen tegen risico’s en met crisisbetalingen bij bijvoorbeeld extreem weer of dierziekten. Ook ondersteuning bij ziekte of zwangerschap is in het akkoord opgenomen.
LTO vindt zich in bereikte akkoord
LTO kan zich in grote lijnen vinden in het akkoord, deelt de organisatie. De organisatie pleit voor een beperkt aantal maatregelen, waaronder behoud van de eco-regeling en agrarisch natuurbeheer, steun aan jonge boeren en meer geld voor de brede weersverzekering. Ook is LTO positief over het voornemen om de sociale conditionaliteit af te schaffen, waarbij landbouwers die EU-subsidies ontvangen zich moeten houden aan Europese en nationale arbeids- en sociale normen, omdat arbeidsvoorwaarden volgens de organisatie al voldoende in nationale wetgeving zijn geregeld.
Ook de Vlaamse en Waalse landbouwministers stemden in met het akkoord. De Vlaamse minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns ziet kansen om jonge boeren te ondersteunen, investeringen te stimuleren en de verduurzaming van de sector voort te zetten. Hij benadrukt daarbij dat Europa boeren meer vertrouwen moet geven en de regeldruk moet verminderen.
Bezorgdheid over mogelijk krimpend budget
De Europese regeringsleiders onderhandelen in november over de meerjarenbegroting voor 2028-2034. Daarbij moet duidelijk worden hoeveel geld beschikbaar komt voor het GLB. LTO pleit voor behoud van het huidige budget, inclusief inflatiecorrectie, en vreest dat de middelen afnemen, terwijl de eisen aan boeren toenemen. Het Nederlandse kabinet wil bezuinigen op de Nederlandse bijdrage aan de Europese Unie en daarmee ook op het GLB.
Ook de Vlaams minister Brouns vindt dat de landbouwambities gepaard moeten gaan met voldoende budget. Een sterke Europese voedselproductie is volgens hem belangrijk voor de voedselzekerheid, zeker bij geopolitieke onzekerheid en toenemende klimaatextremen.
Invoering in 2028 onzeker
Volgens LTO dreigt er te weinig tijd over te blijven om het nieuwe beleid op 1 januari 2028 in te voeren. Om te voorkomen dat boeren met nog meer onduidelijkheid te maken krijgen, pleit de organisatie voor het verlengen van het huidige GLB met een jaar.
